Zwolnienie z PCC od lipca 2024 – kto skorzysta?
Zwolnienie z PCC przy zakupie pierwszego mieszkania lub domu na rynku wtórnym nie weszło w życie w lipcu 2024 r. Obowiązuje od 31 sierpnia 2023 r. Skorzysta z niego osoba fizyczna, której ani w dniu sprzedaży, ani wcześniej nie przysługiwało prawo do mieszkania lub domu objęte przepisem, także w formie udziału. Od tej zasady istnieje wyjątek dla udziału nie większego niż 50%, nabytego w drodze dziedziczenia.
Od kiedy obowiązuje zwolnienie z PCC?
Data wskazana w tytule może wprowadzać w błąd: 31 sierpnia 2023 r. to dzień, od którego obowiązuje zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie pierwszego mieszkania lub domu. Kupujący, którzy spełniają warunki, mogli więc korzystać z niego również w lipcu 2024 r., ale nie była to wtedy nowa ulga.
Przepisy nie obejmują sprzedaży dokonanych przed 31 sierpnia 2023 r. Znaczenie ma data właściwej umowy sprzedaży, a nie samo rozpoczęcie poszukiwań nieruchomości czy podpisanie umowy przedwstępnej. Jeśli umowę przedwstępną zawarto przed wejściem zwolnienia w życie, a umowę przenoszącą własność później, wcześniejsza data umowy przedwstępnej sama w sobie nie wyklucza zwolnienia.
Kto nie zapłaci PCC przy zakupie pierwszego mieszkania?
Zwolnienie jest przeznaczone dla osób fizycznych kupujących określone prawo do nieruchomości mieszkalnej. Chodzi o własność lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, własność budynku mieszkalnego jednorodzinnego albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
Warunek dotyczący „pierwszego mieszkania” odnosi się do historii praw kupującego, nie tylko do jego sytuacji w dniu podpisania aktu. Jeżeli ktoś miał już mieszkanie, a następnie je sprzedał, co do zasady nie skorzysta ze zwolnienia przy kolejnym zakupie. Podobnie wcześniejszy udział w mieszkaniu lub domu może wykluczyć ulgę, nawet jeśli kupujący nie posiada go już w dniu transakcji.
Gdy nieruchomość kupują wspólnie dwie osoby lub więcej, trzeba sprawdzić sytuację każdej z nich. Nie wystarczy, że tylko jeden współkupujący nabywa swoje pierwsze mieszkanie. Jeśli drugiej osobie wcześniej przysługiwało prawo do mieszkania lub domu, należy ocenić, czy mieści się ona w przewidzianym przez przepisy wyjątku.
Odziedziczony udział – kiedy nie wyklucza zwolnienia?
Wyjątek dotyczy udziału w prawie do mieszkania lub domu, który nie przekracza albo nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Osoba, która odziedziczyła taki udział, może zatem skorzystać ze zwolnienia przy zakupie mieszkania, jeśli spełnia pozostałe warunki.
Liczy się zarówno wielkość udziału, jak i sposób jego nabycia. Odziedziczenie połowy mieszkania mieści się w ustawowym limicie, lecz nabycie takiego samego udziału w inny sposób nie jest objęte tym wyjątkiem. Nie należy też zakładać, że samo dziedziczenie wystarcza: udział większy niż 50% nie spełnia wskazanego warunku.
Przed zakupem warto ustalić, jakie prawa do lokali lub domów przysługiwały każdemu z kupujących w przeszłości oraz skąd pochodziły ewentualne udziały. Ma to szczególne znaczenie przy wspólnym zakupie, gdy sytuacja współkupujących jest różna.
Ile można zaoszczędzić na PCC?
Przy zakupie mieszkania na rynku wtórnym PCC wynosi zasadniczo 2% wartości nieruchomości. Zwolnienie oznacza, że uprawniony kupujący nie ponosi tego wydatku. Dla nieruchomości o wartości 500 tys. zł oszczędność wynikająca ze stawki 2% wynosi 10 tys. zł, a przy wartości 700 tys. zł – 14 tys. zł.
Wstępnie można oszacować tę kwotę, mnożąc wartość planowanego zakupu przez 0,02. Przykładowo przy wartości 450 tys. zł daje to 9 tys. zł. To wyliczenie pomaga zaplanować budżet transakcji, ale samo spełnienie warunków zwolnienia trzeba ocenić osobno.
Rynek wtórny a pierwotny – czy zasady są takie same?
Opisane zwolnienie ma znaczenie przede wszystkim przy zakupie mieszkania lub domu na rynku wtórnym, czyli od dotychczasowego właściciela. To przy takich transakcjach kupujący zasadniczo mierzy się z 2-procentowym PCC, którego może uniknąć dzięki zwolnieniu.
Zakupu nowego lokalu od dewelopera nie należy traktować tak samo. W cenie lokalu może być uwzględniony VAT, a PCC co do zasady nie jest naliczany w taki sposób jak przy typowym zakupie z rynku wtórnego. Brak PCC przy zakupie od dewelopera nie musi więc oznaczać, że nabywca korzysta ze zwolnienia przewidzianego dla kupujących pierwsze mieszkanie.
Co sprawdzić przed podpisaniem aktu notarialnego?
Najważniejsze kwestie można ustalić jeszcze przed wizytą u notariusza:
- Sprawdź, czy przedmiotem sprzedaży jest jedno z praw mieszkalnych wymienionych w przepisie.
- Ustal historię własności i udziałów każdego kupującego, również tych, które już do niego nie należą.
- Jeżeli ktoś dziedziczył udział w mieszkaniu lub domu, sprawdź jego wysokość i sposób nabycia.
- W razie wątpliwości wyjaśnij z notariuszem możliwość zastosowania zwolnienia przed podpisaniem umowy sprzedaży.
Takie sprawdzenie pozwala uniknąć mylenia dwóch różnych sytuacji: zakupu pierwszego lokum w potocznym rozumieniu oraz spełnienia warunków zwolnienia z PCC. Dla podatku istotne jest nie tylko to, gdzie kupujący dotąd mieszkał, lecz przede wszystkim, jakie prawa do mieszkania lub domu przysługiwały mu wcześniej.
Przeczytaj również:
- https://insert.waw.pl/greenlandzki-minimalizm-kulinarny-poradnik-podroznika/
- https://insert.waw.pl/jak-dobrac-wysokosc-podwyzszajacego-siedziska-wc-dla-osoby-z-ograniczona-mobilnoscia/
- http://insert.waw.pl/sekret-doskonalego-prosecco-odkryj-region-i-tradycje-wloskiego-wina-musujacego/
- https://insert.waw.pl/polaczenia-smakowe-jakie-przekaski-najlepiej-komponuja-sie-z-bialym-winem/
- http://insert.waw.pl/o-czym-pamietac-przy-zamawianiu-cateringu-na-impreze/
- https://insert.waw.pl/ekologiczne-certyfikaty-w-branzy-tekstylnej-ktore-naprawde-maja-znaczenie/
- https://insert.waw.pl/planowanie-suplementacji-przy-anemii-z-niedoboru-zelaza-jak-wspomoc-wchlanianie/
- https://insert.waw.pl/holistyczne-podejscie-do-niedoborow-dietetycznych-jak-uzupelnic-wazne-dla-organizmu-substancje/